ริชาร์ด ไฟน์แมน (Richard Feynman)

ภาพจากเว็บ   www-scf.usc.edu

                        ริชาร์ด ไฟน์แมน ได้ชื่อเป็นนักฟิสิกส์อารมณ์ดี ชอบตีกลองบองโก เป็นครูฟิสิกส์ในฝันของนักศึกษา เพราะสอนวิชาฟิสิกส์ได้สนุก โดยที่เจาะลึกเข้าถึงแก่นและความคิดใหม่ๆ ของฟิสิกส์ด้วย

ในวงการฟิสิกส์ปัจจุบัน ชื่อของริชาร์ด ไฟน์แมน จะคงอยู่อย่างยืนยาวนาน เพราะ เขาเป็นผู้ให้กำเนิดเทคนิคและวิธีการศึกษาฟิสิกส์เกี่ยวกับอนุภาคมูลฐานและกลศาสตร์ควอนตัม ซึ่งรู้จักกันในชื่อของ ไฟน์แมนไดอะแกรม (Feynman Diagram) และไฟน์แมนพาทอินทิกรัลส์ (Feynman Path Integrals)

ถึงแม้ไฟน์แมนไดอะแกรมและไฟน์แมนพาทอินทิกรัลส์จะไม่เป็นที่รู้จักกันในวงการวิทยาศาสตร์ทั่วไปอย่างแพร่หลาย ดังเช่นกฎว่าด้วยการเคลื่อนที่ของนิวตันหรือสมการแสดงความสัมพันธ์ระหว่างสสารกับพลังงาน คือ E=mc2 ของไอน์สไตน์ เพราะว่า ไฟน์แมนไดอะแกรม และ ไฟน์แมนพาทอินทิกรัลส์ ไม่ใช่สมการหรือเทคนิคที่มีรูปฟอร์มจำได้ง่ายๆ แต่รางวัลโนเบล สาขาฟิสิกส์ ประจำปี ค.ศ.1965 ที่เขาได้รับ (ร่วมกับ Sin-Itero Tomanaga และ Julian Schwinger) สำหรับผลงานเกี่ยวกับ Quantum Electrodynamics ก็เป็นหลักประกันอย่างดี สำหรับชื่อของ ริชาร์ด ไฟน์แมน ในวงการฟิสิกส์และวงการวิทยา ศาสตร์ระดับโลก

ริชาร์ด ไฟน์แมน เป็นชาวอเมริกัน เกิดปี ค.ศ.1916 มีชีวิตอยู่ถึงปี ค.ศ.1986 สำเร็จการศึกษาปริญญาตรี ฟิสิกส์จากเอ็มไอที (MIT) ในปี ค.ศ.1939 ซึ่งเป็นปีที่สงครามโลกครั้งที่สองระเบิดขึ้น ริชาร์ด ไฟน์แมน ไปศึกษาต่อปริญญาเอกฟิสิกส์ ที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน หลังสำเร็จการศึกษาได้รับปริญญาเอก เขาเดินทางไปร่วมงานในโครงการสร้างระเบิดนิวเคลียร์ลูกแรกของโลก คือ โครงการแมนฮัตตัน ในปี ค.ศ.1942 ที่ลอส อลาโมส

ริชาร์ด ไฟน์แมน เป็นคนที่มีทั้งความรู้และจินตนาการทางฟิสิกส์ที่ก้าวหน้า ในระหว่างทำงานอยู่กับทีมสร้างระเบิดนิว เคลียร์ ที่ลอส อลาโมส เขาได้ขอจดทะเบียนสิทธิบัตรสำหรับแบบของเรือดำน้ำนิวเคลียร์ และเครื่องบินนิวเคลียร์

หลังสงครามโลกครั้งที่สองริชาร์ด ไฟน์แมน เข้ารับตำแหน่งประจำอยู่ที่มหาวิทยาลัย คอร์เนลล์ และต่อมาย้ายไปอยู่ที่ California Institute of Technology หรือคาลเทค (Caltech) จนกระทั่งถึงวันสุดท้ายของการทำงาน

ระหว่างปี ค.ศ.1961-1963 ริชาร์ด ไฟน์แมน รับเป็นอาจารย์สอนฟิสิกส์ แก่นักศึกษาใหม่ เป็นเวลาสองปี โดยตามสอนแก่นักศึกษารุ่นเดียวกันจากปีหนึ่งถึงปีสอง ด้วยสไตล์การสอนที่มีชีวิตชีวา สนุกสนาน ทำให้นักศึกษาสนุกกับฟิสิกส์อย่างมาก

จากทุกสิ่งทุกอย่างที่ริชาร์ด ไฟน์แมน สอนในห้อง ทั้งข้อความที่เขาเขียนบนกระดานดำ และบันทึกการสอนต่างๆ กลายมาเป็นชุดตำราฟิสิกส์ ชื่อ Feynman Lectures on Physics ที่รู้จักกันดีทั่ววงการฟิสิกส์โลก จนกระทั่งถึงทุกวันนี้

สำหรับผลงานที่รู้จักเรียกกันว่า ไฟน์แมนไดอะแกรม เป็นเทคนิคเริ่มต้นจากการนำเสนอเพื่ออธิบายกลไกหรือกระบวนการที่เกิดขึ้นจากปฏิกิริยาระหว่างอนุภาคอิเล็กตรอนกับโฟตอน ซึ่งในปัจจุบัน พบว่าสามารถใช้กับปฏิกิริยาหรือปฏิสัมพันธ์ (Interaction) ระหว่างอนุภาคมูลฐานทุกชนิดได้

ในไฟน์แมนไดอะแกรม ริชาร์ด ไฟน์ แมน ได้เสนอภาพของปฏิอนุภาค ดังเช่นโปสิตรอน ว่าเป็นอนุภาคอิเล็กตรอนที่เดินทางย้อนเวลา

สำหรับไฟน์แมนพาทอินทิกรัลส์ ถึงแม้ความคิดเรื่อง Path Integrals จะมิใช่เรื่องใหม่หรือเกิดจากริชาร์ด ไฟน์แมน แต่เขาเป็นคนนำความคิดเรื่องพาทอินทิกรัลส์ มาใช้อย่างได้ผลจริงๆ ในทฤษฎีกลศาสตร์ควอนตัม จนกระทั่งกลายเป็นอีกภาษาหรือเทคนิคหนึ่งของกลศาสตร์ควอนตัม นอกเหนือไปจากภาษาหรือเทคนิคที่รู้จักใช้กันทั่วไปของไฮเซนเบิร์ก หรือของชโรดิงเจอร์

ในปี ค.ศ.1986 ที่เกิดโศกนาฏกรรมยานขนส่งอวกาศแชลเลนเจอร์ ระเบิดกลางอากาศ ริชาร์ด ไฟน์แมน เป็นคนหนึ่งที่ได้รับเชิญจากองค์การนาซาให้ร่วมทีมศึกษาหาสาเหตุการระเบิด และเขาก็ได้ประกาศผลการศึกษาของเขาในระหว่างการถ่ายทอดสดโทรทัศน์ทั่วประเทศสหรัฐ ว่าสาเหตุเกิดจากประเด็นของยานอวกาศ ซึ่งสูญเสียความยืดหยุ่นตามคุณสมบัติพื้นฐาน จากการสัมผัสกับความเย็นจัด ซึ่งก็เป็นที่ยอมรับกันและการค้นพบของเขาก็ถูกนำมาใช้ปรับปรุงยานขนส่งอวกาศในการเดินทางขึ้นสู่อวกาศต่อๆ มา ถึงปัจจุบัน

 

ข้อมูลจาก  Physics World

 

Advertisements